ZWARTEWATERLAND - Op dit moment wordt de laatste hand gelegd aan de Canon van Zwartewaterland. In het voorjaar van 2012 ziet het ruim honderd pagina's tellende naslagwerk over Genemuiden, Hasselt, Zwartsluis en buitengebied het levenslicht. In samenwerking met de Stadskoerier is een prijsvraag opgezet, waarbij de mooiste drie inzendingen worden opgenomen in de canon.
Vijftig zogenoemde 'vensters' beschrijven en tonen straks de levendige geschiedenis van de drie gemeenten die in 2001 opgingen in Zwartewaterland. "Wij hebben als canoncommissie niet de makkelijkste weg gekozen door zowel de geschiedenis van Genemuiden, Hasselt als Zwartsluis gezamenlijk onder een canon te brengen", legt projectleider Henk Dekker uit. "Het idee is dat de kernen elkaar zo leren kennen, zien waar de verschillen liggen of juist de overeenkomsten. Dat is ook de reden dat de verschijning enige vertraging heeft opgelopen. Het moest namelijk een goede afspiegeling worden van álle kernen."
Die verdeling was het moeilijkst voor de canonsamenstellers, bestaande uit drie Zwartewaterlandse historiekenners (Henk Beens, Albert Greveling en Johan Admiraal), de historische verenigingen, Historisch Centrum Overijssel (HCO) en de IJsselacademie. "Genemuiden is dan misschien groter dan Hasselt, maar laatstgenoemde heeft veel meer Rijksmonumenten waar je naar kan verwijzen", legt Dekker uit. "Daar komt bij dat van het Genemuider archief door de branden niet veel is overgebleven en Hasselt wel over een groot aantal historische documenten beschikt. En ook de kleinere gemeenschappen als Kamperzeedijk, Mastenbroek en Genne moesten natuurlijk aan bod komen, hoewel het merendeel van de vensters over de drie grootste kernen gaat. Je kunt niet alles meenemen, gekeken is wat karakteristiek is voor elke plaats. Die balans is moeilijk, maar volgens mij is het aardig gelukt."
Onderwijs
Belangrijk daarbij, zo benadrukt de projectleider, is de schrijver. Jan van de Wetering heeft ook de canons voor Zwolle en Heino geschreven. "Een man met ervaring dus en iemand die zelf uit Zwolle komt en 'boven de partijen staat'. Ontwerper Frank de Wit, die ook de canon van Staphorst in elkaar heeft gezet, verzorgt de lay-out."
De eerste oplage van de Canon van Zwartewaterland, waarvoor de gemeenteraad eind 2008 25.000 euro beschikbaar stelde, telt tweeduizend exemplaren en is volledig in kleur. Dekker: "Later verschijnt deze ook op de door de IJsselacademie opgezette Canon van Overijssel. Onze canon is bedoeld voor de bevolking en geïnteresseerden van buiten de gemeente. Maar belangrijk is ook het onderwijs; de bovenbouw van het basisonderwijs en de onderbouw van het voortgezet onderwijs. Het lijkt mij sowieso dat iedere school een aantal exemplaren in huis heeft, maar er zouden ook lesprojecten aan gekoppeld kunnen worden."
Prijsvraag
Op dit moment wordt gewerkt aan het laatste venster; de herindeling tot de gemeente Zwartewaterland in 2001. Daaraan gekoppeld is een prijsvraag die loopt via de Stadskoerier. "De kernen hadden voor elkaar scheldnamen bedacht", vertelt Dekker. "Zo werden Hasselters 'Skoapekuukies' genoemd, Genemuidenaren kregen de naam 'Koolrapen' en Sluzigers 'Blijstaarten'. Het lijkt ons leuk dat mensen uit Zwartewaterland zelf in drie zinnen dialect een zo nauwkeurig mogelijke omschrijving maken van een typische Sluziger, Hasselter of Gaellemuniger. De mooiste drie verschijnen in de canon." Inzendingen mogen tot zaterdag 17 januari 2012 gestuurd worden naar redactie.stadskoerier@brugmedia.nl, onder vermelding van 'prijsvraag canon Zwartewaterland'. Vermeld daarbij naam, contactgegevens en de plaats waarover het stukje gaat.
(door Bas Wilberink)
