HASSELT - In de Hasselter Ontmoetingskerk gaf historicus, journalist en televisiemaker Ad van Liempt vrijdagavond een lezing over een door hem geschreven biografie over Albert Gemmeker, de kampcommandant van Westerbork. Een kleine 120 bezoekers kwamen op de bijeenkomst af, zo laat de organisatie, die in handen was van stichting Herdenking Joods Leven Zwartewaterland, weten.
Gemmeker was 'een man met twee gezichten', zoals Van Liempt hem karakteriseerde. “Naar buiten toe correctheid en sympathie uitstralend, maar ook een man die absoluut geen inbreuk duldde op de discipline in het kamp en daarnaar handelde. Een man ook die ruim 80.000 joden vanuit Westerbork op transport heeft gezet naar de vernietigingskampen van de Nazi’s in het oosten van Europa."
Van Liempt liet weten al zeker twintig jaar gebiologeerd te zijn door de kampcommandant. Vooral door de vraag hoe het mogelijk was dat Gemmeker voor zijn misdaden niet meer dan tien jaar gevangenisstraf kreeg. “Hij is er met tien jaar cel buitengewoon goed vanaf gekomen. En na zes jaar, waarvan de laatste twee jaar als mijnwerker in Limburg, was hij al weer een vrij man die nog tot zijn dood een sigarettenwinkel dreef in Düsseldorf." Van Liempt noemde het 'een beschamende situatie' dat Gemmeker na de grote misdaden die hij pleegde, na zes jaar door Nederland al weer over de grens werd gezet.
In Duitsland zijn overigens nog wel verwoede pogingen ondernomen om de kampcommandant van Westerbork, die nog zeventien jaar als een vrij man rondliep, alsnog te berechten en te veroordelen. Maar volgens Van Liempt is er in dat jarenlange proces veel fout gegaan en is het niet gelukt om Gemmeker alsnog te veroordelen voor medeplichtigheid aan genocide. Over de hele wereld werden zo’n 130 getuigen gehoord en er is veel geld voor uit getrokken. “Duitsland heeft althans nog geprobeerd het slappe vonnis van Nederland te corrigeren”, klonk het cynisch uit de mond van de auteur van de biografie.
Dat het uiteindelijk niet tot een veroordeling in Duitsland is gekomen, kwam volgens Van Liempt ook door de tegenwerking die de aanklagers van Gemmeker ondervonden. Dat had in de ogen van de schrijver weer te maken met de invloed van juristen in de top van het justitiële apparaat die nog uit het Nazi-tijdperk afkomstig waren.
Met zijn kinderen, zo vertelde Van Liempt, heeft Gemmeker nooit een goede relatie gehad. De historicus heeft enkele daarvan bezocht en met ze gesproken. Het bleek dat zij, ook de kleinkinderen, een enorme afkeer hadden van Albert Gemmeker. “Zij hadden zich ook nooit gerealiseerd dat hun (groot)vader nog zeventien jaar in angst heeft geleefd dat hij alsnog achter de tralies zou verdwijnen. Die gedachte, dat hun vader nog zo lang bang is geweest, is voor zijn kinderen een troost gebleken”, aldus Van Liempt.
