(door Bas Wilberink)
ZWARTEWATERLAND - Ruim drie maanden is de nieuw opgerichte Adviesraad Sociaal Domein nu actief in de gemeente Zwartewaterland. Deze negen leden tellende ‘schakel tussen burgers en beleidsmakers’, op het gebied van de Jeugdhulp, Wmo en de Participatiewet, zit nog in opstartfase. Maar voorzitter Erika de Boer ziet al wel een aantal problemen en mogelijke verbeteringen.
De adviesraad werd opgericht vanwege de drie decentralisaties vanaf januari 2015. De gemeente kreeg daardoor vanuit het Rijk de verantwoordelijkheid toegeschoven voor alle vormen van jeugdhulp, ondersteuning bij werk en inkomen en zorg voor langdurig zieken en ouderen. Zwartewaterland had al wel een Wmo-raad. Maar door de toename van het aantal gemeentelijke taken, en de onderlinge samenhang van de Jeugdwet, Participatiewet en Wmo, is ervoor gekozen de adviesraad te verbreden. Zo geschiedde. De negen leden die daar nu deel van uitmaken, geven gevraagd en ongevraagd advies aan het college van burgemeester en wethouders.
En dat is nodig volgens De Boer, want er is een transformatie gaande door de kanteling van wetten. “Daarbij moet meer gelijkwaardigheid ontstaan tussen de burger en de overheid”, legt de in Zwartsluis wonende voorzitter uit. “Wij kijken naar: wat wil de burger, wat biedt de overheid?”
In Zwartewaterland merkt De Boer dat de wil er is, maar nog niet alles op rolletjes loopt. “De kwaliteit en continuïteit van beleidsmedewerkers kan hier wel wat beter”, vindt de voorzitter, die ook deel uitmaakt van de cliëntenraad van Bureau Jeugdzorg (tegenwoordig Jeugdbescherming Overijssel). “Daar zou je kunnen zorgen voor kennisvergroting en betere samenwerking tussen maatschappelijke organisaties onderling waardoor er efficiënter kan worden samengewerkt.”
Graag had zij ook gezien dat de gemeente eerder had ingezet op die kanteling van wetten. “Het verloopt hier wat traag, bijvoorbeeld de digitalisering. Veel gebeurt nog met papieren aanmeldformulieren, waar dat natuurlijk makkelijk via internet kan. Het kan dus zijn dat mensen nu langer op hulp moeten wachten dan nodig.”
Maar, zo benadrukt De Boer, het is allemaal ook wel begrijpelijk. “Zwartewaterland is een kleine gemeente. Zwolle heeft bijvoorbeeld 750 beleidsmedewerkers, hier zijn dat er veel minder.”
De komende tijd gaat de adviesraad, die maandelijks samenkomt, gesprekken aan met ‘het veld’. Te denken valt aan het Centrum voor Jeugd en Gezin, Samen Zwartsluis, IJsselheem en (sport)verenigingen. “Ik wil een goed beeld krijgen van wat er in deze gemeente speelt”, aldus De Boer. “Zo ving ik bijvoorbeeld al geluiden op dat het jeugdbeleid door de gemeente wordt onderschat. Het is nog te bureaucratisch. Daardoor vallen er mensen tussen wal en het schip.”
Als de verhouding tussen de politiek en de maatschappelijke organisaties goed is, kan er echt wat worden bereikt, zo beredeneert de voorzitter. “Daarom wil ik ook meer overleg met politieke partijen. Daarnaast gaan we informatiebijeenkomsten houden met de gemeente en zorgaanbieders en starten we een onderzoek. We willen weten wat hier anders en beter kan. Wat wil de burger?”
Dat heeft volgens De Boer ook te maken met de manier van denken vanuit de gemeente. “Er wordt nu nog wel eens te veel vanuit de overheid gedacht. Maar de overheid is er voor de burger, niet andersom.”
Een groot voordeel in Zwartewaterland, op het gebied van zorg en welzijn, is volgens De Boer de sociale cohesie. Mensen zijn er voor elkaar. “Maar dat kan soms ook weer bedreigend zijn”, gaat ze verder. “Het komt voor dat ondanks de aandacht voor elkaar en aangeboden hulp er toch (gezins)situaties zijn waar hulp moeilijk op gang komt. Zwartewaterland is wat dat betreft een vrij gesloten gemeenschap. Wij beogen vooral te kijken naar humanitaire gronden, rekening houdend met de cultuur in de gemeente.”
Een belangrijk speerpunt het komende jaar is het vergroten van de bekendheid van de adviesraad. “Dat houdt in een website, mailadres, misschien Facebook voor de jeugd”, legt De Boer uit. “We gaan daarnaast naar netwerklunches, bijeenkomsten van vrijwilligerswerk, het Alzheimercafé, kortom: naar mensen die ons kunnen vertellen wat er speelt. Zodat we na een tijd een goed beeld hebben. Ik hoop van harte dat de burgers ons weten te vinden.”
De adviesraad is overigens ook nog op zoek naar extra leden, die goed bekend zijn met de Participatiewet. Contact opnemen kan via het emailadres: adviesraad@zwartewaterland.nl.
