GENEMUIDEN - Benieuwd naar Geelmuiden in tropische sferen? In het Historisch Centrum Genemuiden (HCG) is dit te beleven. "Een wonderlijke reis door de geschiedenis met echte voorwerpen, foto’s en kaarten, film en een spel voor de kinderen", aldus de samenstellers van expositie 'Geelmuiden aan de andere kant van de wereldbol'. Tijdens de Biestemerk is het HCG geopend van 13.00 tot 17.00 uur.
De expo werd medio september geopend. Aanleiding was het onderzoek door plaatsgenoot Gert-Jan Westhoff. Hij deed de afgelopen drie jaren onderzoek naar eilandjes in de Noord-Molukken met onder andere de namen Groot Geelmuiden, Klein Geelmuiden, Hasselt, Hattem en IJsselmuiden. Het resulteerde in het boek 'Heimwee-eilanden, Geelmuiden, Hasselt, Hattem en IJsselmuiden in de Noord-Molukken'.
Centraal staan de vragen ‘wie heeft deze eilanden deze namen gegeven en wanneer?’ en ‘hoe komt het dat deze namen tot op de dag van vandaag worden gebruikt?’. Het verhaal is een fascinerende reis op het grensvlak van geschiedenis en cartografie. De vloot van Magelhaes (1519-1522), de VOC, Jan Pietersz. Coen, Joris van Spilbergen en Abel Tasman verbinden dit stukje van de wereld met Europa en ons eigen land. De VOC-schepen Hasselt, Geelmuiden en Zwartsluis zwierven ook in ‘De Oost’, maar hebben toch niets met de eilandnamen van doen.
Voor de naamgeving komen we uiteindelijk in 1681 bij Pieter Stippert aan boord terecht. Hij vernoemt daar een hele reeks Nederlandse steden, waaronder Medemblik, Enkhuizen, Zwolle, Deventer, Kampen, Brunnepe, Urk, Marken, Ens en ook Hattem, Hasselt, IJsselmuiden en Geelmuiden. Midden 19e eeuw krijgen de vier laatst genoemde eilandjes bezoek van onder andere zendelingen, wetenschappers en antropologen. Die koersen richting het net ingelijfde Nieuw-Guinea. Enkelen bezoeken daarbij de vier eilandjes. De Overijsselse namen staan in hun reisverslagen.
Aan deze bezoeken is te danken dat de Nederlandse namen tot in onze tijd worden gebruikt. Bijzonder in het boek is de kennismaking met de huidige eilandbewoners zelf, de paalwoningen, aquacultuur van zeewierwinning en de fenomenale tropische natuur.
De expositie, die aan de hand van dit verhaal is opgezet, toont de geschiedenis van deze eilandjes aan de hand van kaarten, foto’s en tekst. Filmpjes zijn er te zien over het hedendaagse leven op de eilandjes en directe omgeving. Een miniatuurfluitschip laat zien hoe het VOC-schip Geelmuiden (1657-1659) er uit zal hebben gezien. Allerlei gebruiksvoorwerpen uit het dagelijks leven op de eilandjes brengt het leven op Geelmuiden en Hasselt haast tastbaar dichtbij. Voor de kinderen is er een soort ganzenbordspel waarmee ze over de wereldzeeën koers kunnen zetten naar deze verre oorden.
De expo is te bezichtigen tot en met 23 december. Het boek is voor 7,95 euro te verkrijgen bij het HCG en in de lokale en regionale boekwinkels. Het centrum is elke zaterdagmiddag geopend van 14.00 tot 17.00 uur.
