ZWARTSLUIS - De renovatie van de Sluziger botter ZS13 bevindt zich in de afrondende fase. Donderdag kreeg het ruim 150 jaar oude schip een uitgebreide schuurbeurt. De komende dagen ontvangt het een nieuwe laklaag en wordt het ‘nagebreeuwd' (vullen van kieren tussen de gangen). Medio mei is het feest en gaat hij het water in, aldus Richard van den Berg, die de renovatie leidt. Hoewel in de winterperiode nog een laatste deel aan renovatiewerkzaamheden volgt.
Maar voor nu is de botter bijna weer vaarklaar voor de dag- en avondtochten. Negen huidgangen, vijf spanten en een waterbalk zijn de afgelopen zeven maanden vervangen. Sinds oktober 2015 is een groep van 25 vrijwilligers druk met deze werkzaamheden. Hun kosteloze inzet zorgde er voor dat de renovatie ‘slechts’ 8.000 euro (materiaal) kostte, in plaats van een halve ton. Van den Berg ziet het ook als een maatschappelijke verantwoordelijkheid dit varende monument te behouden voor het nageslacht. Met zijn eigen restauratiebedrijf Richie’s Allround, gelegen op het Sluziger industrieterrein, probeert het technisch bestuurslid van Stichting Zwartsluizer Botter ZS13 dat uit te dragen. Kosteloos stelt hij zijn tijd, energie en werklocatie beschikbaar.
Van den Berg is niet de enige. Donderdag waren bedrijven Mirka en Friesche Olie- en Verfhandel (Fov) aanwezig om te helpen met schuren. De twee stellen daarnaast respectievelijke gratis schuurpapier, -machines en lak ter beschikking. Ook adviseren ze over hoe de oudste botter van Nederland het beste voor- en nabewerkt kan worden. Belangrijk is daarbij om de ZS13 zo authentiek mogelijk te houden.
“Het is hard werken”, vertelt Hans Wubs van Mirka donderdag met een lach. “Normaal rijd ik de hele dag rond in de auto. Maar het is leuk dat we hier op deze manier aan mee kunnen werken.” Theo Stift van Fov is eveneens blij dat hij zijn steentje bij kan dragen. “Dit is onze manier van sponsoren. Zo laten we zien dat we de botter een warm hart toedragen, in plaats van gewoon een geldbedrag geven.”
Als de restauratieklus helemaal gereed is, zou de eikenhouten botter in principe weer veertig jaar het water op moeten kunnen. “Tenzij die verrekte zwam weer terugkomt natuurlijk”, aldus Van den Berg. Dat was in eerste instantie de reden dat de botter het water uit moest. Schimmel had het hout flink aangetast. Nu dat probleem grotendeels is aangepakt, wordt alles in het werk gesteld om terugkeer van de zwam te voorkomen. Of dat lukt? “God knows”, aldus Van den Berg in het Engels. De temperatuur, het vochtgehalte en de ventilatie spelen daarbij een doorslaggevende rol. “We proberen de botter in omstandigheden te houden waarbij de luchtvochtigheid lager is dan 16 procent”, legt Van den Berg uit. “Daarin gedijen schimmels niet.”
Maar eerst moet ook deel 2 van de restauratie nog worden afgerond. “In de winterperiode gaat de botter weer het water uit”, aldus Van den Berg, die oud-eigenaar is van het historische zeilschip. “Dan worden nog eens vijf spanten en twee gangen vervangen, evenals twee liggers en de deken. Waarom we dat niet in één keer hebben gedaan? Tijd. De botter moet medio mei weer het water in, want als we varen verdienen we geld. We hebben ook doorlopende vaste lasten als onderhoud en huisvesting. Maar technisch gesproken wordt dat het werk met de laagste moeilijkheidsgraad. En ik heb de vrijwilligers de afgelopen tijd opgeleid in deze werkzaamheden. De kennis is toegenomen, dus in de winter moet dat een stuk sneller kunnen gaan.”
