(door Bas Wilberink)
ZWARTSLUIS - De Grote Kolksluis in Zwartsluis moet in werking blijven, onderhouden worden en op de monumentenlijst. Dat is in het kort waar Greet Generaal en Harm Bonsink zich hard voor maken. Met een handtekeningenactie hebben de twee duidelijk willen maken dat veel mensen in Zwartsluis en omgeving het doodzonde zouden vinden als Rijkswaterstaat (RWS) het onderhoud voorgoed stopzet en daarmee de sluis dicht zet.
Een definitief besluit daarover heeft RWS nog niet genomen. Wel is duidelijk dat zij het ‘grootschalig onderhoud’ stop heeft gezet, als gevolg van de opening van de nieuwe Meppelerdiepsluis in 2017. In oktober 2018 werden in de gemeenteraad de nodige zorgen geuit over een mogelijke sluiting van de Kolksluis. Onder andere door PvdA’er Harrie Rietman, die voorstelde om de Kolksluis op de gemeentelijke- en als het kan ook de Rijksmonumentenlijst te zetten. Dit ‘om de voor pleziervaart en toerisme aantrekkelijke doorvaart’ te behouden voor Zwartsluis. Wethouder Maarten Slingerland deelde toen de zorgen en gaf aan dat het college in gesprek gaat met RWS.
Handtekeningenactie
Om die zorgen kracht bij te zetten, startten Generaal en Bonsink een handtekeningenactie. Dat leverde in anderhalve week vijfhonderd handtekeningen op, die zij overhandigden aan burgemeester Eddy Bilder. “Het wordt heel breed gedragen in Zwartsluis”, aldus Generaal. “Maar ook in de rest van Zwartewaterland, omdat veel mensen uit Hasselt en Genemuiden het leuk vinden om hier met hun boot te komen varen. Ook van de burgemeester, het college en de raad komt veel steun.”
De uit 1879 stammende Kolksluis is voor Zwartsluis van groot belang, benadrukken de twee. “Het ligt centraal in het dorp en is gezichtsbepalend”, aldus Generaal. “Een echt monument. Daarnaast is het bijvoorbeeld voor de Sleepbootdagen, de intocht van Sinterklaas, de roeivereniging en de visvereniging belangrijk dat de sluis open kan. En ook voor de horeca en middenstand, omdat de sluis natuurlijk alles te maken heeft met scheepvaart en toerisme. Als deze wordt afgesloten, gaan de toeristen straks linksaf naar Hasselt of rechtsaf naar Genemuiden. Daar komt bij dat de Meppelerdiepsluis een drukke vaarroute is voor grote scheepvaart. Deze is minder geschikt voor pleziervaart.”
Wat Bonsink en Generaal ook steekt, is dat de Kolksluis in 2008 nog voor veel geld is gerenoveerd. “Dat heeft 1,5 tot 2 miljoen euro gekost”, aldus Bonsink, die ooit bij Rijkswaterstaat heeft gewerkt. “De deuren werden vervangen, het brugdek is vernieuwd, er werd een camerasysteem geplaatst, zodat de sluis op afstand kan worden bediend. Het laatste wat je dan moet willen, is de sluis nu dichtzetten.” Generaal vult aan: “Ik kan er niet tegen dat geld over de balk wordt gegooid, dat gaat er bij mij niet in.”
Bonsink vindt het ‘een plicht’ van Rijkswaterstaat om de sluis te blijven onderhouden. “Wij moeten als particulieren toch ook onze eigendommen onderhouden?” Generaal: “Als overheid moet je het goede voorbeeld geven.” Het idee dat de gemeente de onderhoudskosten zou gaan dragen, wijst Bonsink resoluut van de hand. “De gemeente heeft kosten zat. Rijkswaterstaat heeft veel meer geld. Bij Vreeswijk heb je de Beatrixsluizen. Een Rijksmonument waar wél veel geld wordt ingestoken, alleen voor de pleziervaart. Dat is eenzelfde situatie, waarom kan het hier dan niet?”
Daarom hopen de twee dat de Kolksluis op de Rijksmonumentenlijst of in ieder geval de gemeentelijke monumentenlijst komt. “Als een stok achter de deur, zodat niemand er zonder vergunning de snijbrander in kan zetten”, aldus Bonsink.
Hoe groot achten Bonsink en Generaal de kans dat de Kolksluis uiteindelijk in werking blijft? “Het móet gewoon lukken”, zegt Generaal vastbesloten. “Ik laat het er niet bij zitten.”
Reactie RWS
Rijkswaterstaat laat in een reactie weten dat zij begin maart in gesprek gaat met de gemeente Zwartewaterland. “Eind 2017 is de Meppelerdiepsluis open gegaan”, vertelt een woordvoerder. “We onderzoeken nu wat we met het areaal in Zwartsluis willen. Daar valt de Kolksluis ook onder.” Daarnaast laat RWS weten dat de Beatrixsluizen inderdaad een Rijksmonument zijn, maar de omstandigheden verder moeilijk 1-op-1 te vergelijken zijn.
