(door Bas Wilberink)
GENEMUIDEN - ‘Een echte volksvertegenwoordiger’, zo ziet raadslid Johannes van den Berg (69) zichzelf. Deze maand zit hij 25 jaar in de gemeenteraad; eerst die van Genemuiden en sinds 2001 van Zwartewaterland. “Ik zit er voor het volk, probeer altijd met twee platvoeten in de samenleving te staan, herkenbaar voor iedereen.”
De vele voelsprieten die de SGP’er heeft in de gemeente zijn daarbij van groot belang. Zo zit Van den Berg in het bestuur van de Meente, is hij voorzitter van ’t Olde Staduus en betrokken bij zowel het Armenfonds van Camen als het Provisoorfonds. Daar komt bij dat de Genemuidenaar jarenlang leerkracht is geweest op de middelbare school, waardoor hij vele Zwartewaterlanders les heeft gegeven. Hij is kortom: een bekende Gaellemuniger.
“Dat vind ik wel fijn ja”, vertelt Van den Berg in de Genemuider raadszaal, waar hij destijds werd beëdigd. “Ik spreek de taal van Genemuiden. Ik snap dat Genemuidenaren soms dit zeggen, maar dat bedoelen. De SGP haalt uit Genemuiden ook de meeste stemmen. Hoewel wij alle kernen in Zwartewaterland even belangrijk vinden, dat durf ik met mijn hand op het hart te zeggen. We doen ook altijd erg ons best iemand van buiten Genemuiden op de kieslijst te krijgen, maar dat lukt gewoon niet. Dat ervaren we als een groot gemis.”
Van den Berg kwam in 1990 enigszins onverwachts in de Genemuider raad. Hij stond nummer 5 op de kieslijst, maar door ‘een misstap van de toenmalige fractievoorzitter’ schoof hij rechtstreeks de raad in. “Ik hoefde eigenlijk niet zo nodig”, kijkt hij terug. “Ik had veel interesse voor de buitenlandse politiek, minder in de lokale.”
Maar sindsdien is hij een vaste waarde voor de één na grootste partij van Zwartewaterland. Waar de SGP qua grootte nu nipt ChristenUnie boven zich moet dulden, was het in die begintijd precies andersom. Van de dertien Genemuider zetels waren er vier voor de SGP, drie voor het CDA, evenzoveel voor de RPF (later ChristenUnie), twee voor de PvdA en één voor de VVD. De coalitie bestond uit SGP en RPF. “Het was allemaal veel kleinschaliger, beter behapbaar”, aldus Van den Berg. “Hoewel het raadswerk me even veel tijd kostte als nu. Toen bestuurden we niet op hoofdlijnen, we bemoeiden ons met elke lantaarnpaal en straattegel. De begrotingsvergaderingen waren ook altijd bijzonder. We begonnen ’s ochtend om 10.00 uur en we gingen niet eerder eten tot het afgelopen was.” Hard lachend: “We zijn wel eens tot 23.00 uur doorgegaan.”
Van den Berg ziet meer verschillen tussen de Genemuider en Zwartewaterlandse gemeenteraad. “We waren in Genemuiden veel ongedwongener bezig. Het leek soms heel ongecontroleerd, maar dat was het niet. Alles was recht-toe-recht-aan, heel direct. Door de korte lijnen (tussen raad en college van b en w, red.) waren er snelle besluiten en werd er vervolgens snel uitgevoerd. We moesten in 2001 dan ook erg wennen aan de voor ons gevoel stropige manier van besturen. Alles ging via-via. Zo hoort het eigenlijk ook, maar dat was voor ons een enorme cultuuromslag.”
Persoonlijk hoogtepunt uit 25 jaar raadslidmaatschap vindt Van den Berg dat hij interim-burgemeester Jaap van Dijk mocht installeren in 2010. “Dit gebeurde na het vertrek van Arco Hofland, die ik als nestor namens de raad mocht toespreken. Toen Jaap van Dijk wegviel, werd ik raadsvoorzitter tot de komst van Bilder (in januari 2011, red.). Ook de installatievergadering mocht ik leiden en niet, zoals gebruikelijk, de CdK. Dit was niet alleen bijzonder voor mijzelf, maar tevens uniek in Nederland op dat moment.”
Ook een aantal dieptepunten is hem goed bijgebleven. “Omdat mij dat diep heeft geraakt. Dat was de economische crisis met bezuinigingen en forse belastingverhogingen die we door moesten voeren. Dat heeft mensen geraakt, dat gaat me aan het hart en heeft me achtervolgt.”
Daarnaast vindt Van den Berg de beruchte brommerrellen in 2001, vanwege het verbieden door de gemeente van de brommerraces met Koninginnenacht, een absoluut dieptepunt. “Het leek een gerichte actie op burgemeester Plomp”, kijkt Van den Berg terug. “Hoewel het besluit een jaar daarvoor al was genomen door de gemeenteraad, heeft hij toch ook fors onhandig bestuurt. Ik vond het vreselijk wat er toen gebeurde, voelde me machteloos. Het was een stuk volkswoede, maar zeker ook volksvermaak. Ze hadden er veel lol in. Dit zou ons als gemeente nu waarschijnlijk niet meer zijn overkomen, er zou nu meer communicatie zijn geweest.”
Los van deze dieptepunten kijkt Van den Berg met veel plezier terug op het raadswerk, hoewel hij verwacht na deze raadsperiode te stoppen. “Dan ben ik 71 jaar. Als het kan, stop ik. Maar ik zeg nooit nooit. Het ligt ook aan hoe de politiek zich ontwikkelt. Als er een instabiele situatie ontstaat en de Heere geeft mij de gezondheid, wil ik er nog wel twee jaar aan vastplakken. Maar we hebben nu ook drie jonge en ambitieuze mensen in de schaduwfractie. Dus qua mankracht zit het dan wel goed.”
